Ödeme cihazlarında arızanın bedeli tamir ücreti değil, duran kasadır. Yazarkasa fiş kesmiyorsa satış da durur; kiosk donduğunda sıra yeniden insana biner. Çağrı da hep aynı saatte gelir: dükkânın en kalabalık saatinde.
Bir zorluk daha var. Yeni nesil ÖKC'de yaptığınız her servis, cihazın geçmişine işlenen bir kayıttır — kimin ne zaman gittiği, mühre dokunulup dokunulmadığı sonradan sorulabilir. Metin bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat esastır.
Mühür, TSM ve servis kaydı
ÖKC bakımının en hassas maddesi mekanik değil, mühürdür. Cihaz düşmüş ya da kasadan çekilirken zorlanmış olabilir; mühürde bozulma varsa bu, teknisyenin yorumuna bırakılacak bir şey değil.
Kurulumda gelen 9 maddelik ÖKC yıllık bakım listesinde mali mührün fiziksel bütünlüğü iki seçeneklidir: sağlam ya da hasarlı — tutanak. Bu madde, TSM bağlantı testi ve servis etiketi/kaydı maddesi zorunludur; doldurulmadan iş emri kapanmaz.
Aktivasyon, devir, adres değişikliği ve hurdaya ayırma için 6 maddelik ayrı bir liste var. İşlem türü ile GİB/ÖKC bildirim formu maddesi burada zorunlu; cihazın hangi mükelleften hangisine geçtiği kartın geçmişinde kalır.
Yıllık bakım bir takvim, pil başka bir takvim
Aynı cihazın iki periyodu vardır ve birbirine denk düşmez. ÖKC için yıllık yetkili servis bakımı (365 gün) ve iki yılda bir pil değişimi (730 gün) ayrı kurallar olarak gelir; iş emri yıllık bakımda 21, pil değişiminde 30 gün önceden planlanır.
Bu fark önemli: pil bitince çıkan belirti cihaz açılmıyor ya da tarih sıfırlıyor olur. Arıza olarak geldiğinde acil, plan olarak geldiğinde yirmi dakikalık bir iştir.
Barkod terazilerde damga/muayene tarihi için yıllık hatırlatma 45 gün önceden düşer. Muayeneyi siz yapmasanız da tarih sizin takibinizde.
Ölçüm iki tanedir: mali hafıza doluluğu (%) ve pil gerilimi (V). İkisi de yıllık bakım listesinde yer alır, PDF servis raporuna işlenir. Doluluk tek başına bir sayı; iki yılın değeri yan yana konduğunda cihazın ne zaman dolacağını söyler.
Kiosk ve nakit modülü: aylık ve üç aylık
Kiosk bakımı temizlik değil, birkaç ayrı sistemin aynı anda kontrolüdür. Kiosk periyodik bakım listesi 12 maddedir; ekran, yazıcı, ödeme, kasa ve yazılım başlıkları altında yürür: dokunmatik kalibrasyon, termal kafa temizliği, kağıt yolu ve giyotin, rulo stoğu, fan-filtre tozu, disk ve log sağlığı, yeniden başlatma.
İki madde zorunludur: ekran temizlik/kalibrasyon ve ödeme modülü test işlemi. Teknisyen kiosktan gerçek bir test işlemi geçirmeden işi kapatamaz.
Kural aylık planlanır, 5 gün önceden düşer. Nakit modülü ayrıdır: 3 aylık bakım (91 gün), 10 gün önceden — sensör temizliği ve silindir kontrolü buradadır. Bu iki cihazda takip birimi işlem; yoğun bir sipariş kioskuyla lobideki bilgilendirme kioskunun aynı yükte olmadığı bu sayıdan görülür.
Saha uygulaması telefonda çevrimdışı çalışır. AVM bodrumunda çekim olmasa da liste doldurulur; bağlantı gelince kayıt gider.
Kılavuzdaki 13 belirti
Belirti, olası neden ve müdahale sırasıyla hazır gelir. TSM bağlantı hatası (zayıf GPRS, SIM, TSM sunucu bakımı), mühür ihlali şüphesi / cihaz bloke, fiş baskısı soluk (kirli kafa, ucuz rulo, kafa ömrü), kağıt sıkışması, dokunmatik tepki vermiyor ya da kayık, kiosk donuyor (yazılım sızıntısı, aşırı ısınma, dolu disk), kart okumuyor, işlem zaman aşımı, banknot sıkışması, banknotları reddediyor, terazi tartımı kayıyor, barkod okumuyor.
Teknisyen kodu seçer, ne yaptığını işaretler. Aynı cihazda tekrarlayan arıza analiz ekranında görünür; "bu kiosk sık donuyor" cümlesi tahmin olmaktan çıkar.
Parça, araç stoğu ve sözleşme kapsamı
15 kalemlik katalog beş başlıkta gelir: yazıcı ve sarf (termal kafa, giyotin, rulo, temizlik kalemi), güç ve pil, ödeme modülleri (temassız okuyucu, PIN pad, SIM/SAM kart), kiosk donanımı, nakit modülü.
Parça sahada işaretlenince araç stoğundan düşer. Sözleşme kapsamı kalem kalem tanımlıdır: rulo kapsamdaysa sözleşmeye, değilse faturaya yazılır. Bu ayrım en çok sarfta işe yarar; kayıp küçük kalemlerde birikir.
Kurulumda ne geliyor
- 5 cihaz tipi: yeni nesil ÖKC, banka POS / EFT-POS terminali, self-servis kiosk, nakit modülü / para çekmecesi, barkod terazi ve okuyucu
- 5 bakım kuralı: ÖKC yıllık (365 gün), ÖKC pil (730 gün), kiosk aylık (30 gün), nakit modülü üç aylık (91 gün), terazi damga hatırlatması (365 gün)
- 4 kontrol listesi: ÖKC yıllık bakım (9 madde, 2 ölçüm), kiosk periyodik bakım (12 madde), aktivasyon/devir kaydı (6 madde), denetim formu (18 madde)
- 13 arıza kılavuzu kaydı, 15 parça kalemi, 6 servis türü
Dayanak: 3100 sayılı kanun ve yeni nesil ÖKC mevzuatı pratiği — yetkili servis, mali mühür, TSM merkezi bağlantısı ve servis kaydı tutma; kiosk/self-servis donanım bakım pratiği — termal yazıcı kafa ömrü ve dokunmatik kalibrasyon. Metin bilgilendirme amaçlıdır; yürürlükteki mevzuat esastır.
Sık sorulanlar
Mühürde hasar görürsek tutanağı program mı düzenliyor?
Hayır. Program bulguyu kaydeder: madde hasarlı — tutanak olarak işaretlenir, arıza kaydı açılır, durum servis raporuna geçer. Resmî evrak sizin prosedürünüze göre düzenlenir.
TSM bağlantı testi geçmezse işi kapatabiliyor muyuz?
Madde zorunlu olduğu için boş bırakılarak kapatılamaz. Teknisyen sonucu işaretler; bağlantı kurulamıyorsa iş arıza kaydına bağlanır, cihaz açık kalır.
Aynı kasada hem yazarkasa hem banka POS var, ikisini nasıl ayırıyoruz?
Ayrı cihaz tipidir. ÖKC'de sicil no, mali mühür seri no, aktivasyon tarihi ve bağlı TSM tutulur; banka POS'ta banka, terminal no ve tip (masaüstü, taşınabilir, Android smart POS, sanal POS aparatı). Aynı adreste dururlar, geçmişleri karışmaz.
Kendi ekibimizi denetlemek için hazır bir form var mı?
Var. Pakette 18 maddelik bir denetim formu geliyor; maddeler mevcut bakım listelerinden türetilmiş, ağırlıklandırılmış, geçme notu 80. Başlangıç şablonudur — kritik madde işaretlemesini ve geçme notunu kendi prosedürünüze göre değiştirirsiniz.