Telekom altyapısında arıza, çıktığı yerde durmaz. Kesilen fiber abonenin binasında değil, üç kilometre ötedeki bir kazı çukurundadır; kabinin klimasının durduğunu ilk fark eden teknisyen değil, o kabine bağlı hattır. Sahadaki asıl soru "cihaz bozuldu mu" değil, "nerede bozuldu ve en son ne zaman ölçtük"tir.
İkincisinin cevabını yalnız kayıt verir. Kayıt yoksa her arıza ilk arızadır.
Beş altyapı tipi, beş ayrı bakım ritmi
Pakette beş altyapı tipi var ve hiçbiri aynı ritimde bakılmıyor. Kurulumda gelen beş bakım kuralı — parantezde iş emrinin kaç gün önceden planlandığı:
- Kabinler — 6 aylık bakım: 183 gün (21)
- Kabin aküleri — yıllık yedekleme testi: 365 gün (30)
- Fiber hatlar — yıllık OTDR ölçümü: 365 gün (30)
- Network — 3 aylık sağlık kontrolü: 91 gün (14)
- Kule/çatı — yıllık kontrol, topraklama ve anten: 365 gün (30)
Servestra'da bir kural hem güne hem sayaca yazılabilir; hangisi önce dolarsa iş emri o gün oluşur. Telekom sahasında okunacak sayaç genellikle bulunmadığından bu kurallar gün üzerine kuruludur ve aralıklar kendi prosedürünüze göre değiştirilir.
Fiber ölçümü kanaatle değil rakamla biter
Fiber ölçüm listesi 7 madde içerir, dördü zorunludur: ölçülen damar sayısı, dalga boyu (1310 nm, 1550 nm ya da her ikisi), en kötü uçtan uca kayıp ve OTDR izlerinin arşivlendiği onayı. En kötü ek kaybı ile şüpheli olay sayısı da aynı forma yazılır. Zorunlu maddeler doldurulmadan iş kapanmaz; dB değerleri PDF servis raporuna işlenir.
Kabul değerlerinde saha pratiği nettir: ek başına yaklaşık 0,1 dB, konnektör başına yaklaşık 0,5 dB. Ama asıl bilgi tek ölçümde değil, iki ölçümün farkındadır. Geçen yıl sınırda olan bir hattın kaybı bu yıl artmışsa, hat kesilmemiş olsa da arıza habercisidir — TL-LS-01 — zayıflama arttı / CRC hataları kaydı bunu makro bükülme, kirli konnektör ve kötü ek nedenleriyle tutar.
Kabinde arıza sıcaklıkla başlar, enerjiyle biter
Kabin bakım listesi 10 madde ve iki ölçüm içerir: kabin içi sıcaklık (°C) ve şebeke kesilerek yapılan akü yedekleme testi (dk). Filtre, klima/fan ve sıcaklık zorunludur; kapı contası, kablo girişlerinin sızdırmazlığı, topraklama ve alarmların merkeze düşüp düşmediği ayrıca işaretlenir.
Kılavuzdaki iki kayıt bu bölümün özetidir: TL-CB-01 — kabin sıcaklık alarmı (klima arızası, tıkalı filtre, açık kapı) ve TL-PW-01 — enerji kesintisinde saha düşüyor (akü ömrü, redresör, sigorta). İkincisi ya yedekleme testinde ortaya çıkar, ya ilk uzun kesintide.
Dış saha kabininde çekim zayıftır; saha uygulaması telefonda çevrimdışı çalışır, bağlantı gelince kayıt kendiliğinden gider.
Erişilemeyen switch, yanmayan ikaz lambası
Network sağlık kontrolü listesi 7 maddedir: erişilebilir cihaz / toplam, hatalı port (CRC/err-disable), yazılım sürümü, konfigürasyon yedeği, Wi-Fi kapsama ölçümü, UPS/PoE bütçesi. İlki ve yedek maddesi zorunludur — yedeği olmayan konfigürasyon, cihaz değişiminde bir gecelik iştir.
Kule/çatı kontrolü de 7 maddedir: konstrüksiyon ve cıvata görseli (zorunlu; "uygun" ya da "bulgu var"), topraklama ölçümü (Ω), RF/fiber kablo askıları, paratoner ve iniş iletkeni, ikaz lambası, fotoğraf.
TL-SW-01 — switch/AP erişilemiyor uzaktan görülür. TL-TW-01 — ikaz lambası yanmıyor ise yalnız bakılırsa görülür ve havacılık uyarısı yükümlülüğü taşıdığı için ertelenemez; TL-GR-01 — topraklama değeri yüksek de öyle, korozyon sessiz ilerler. Metin bilgilendirme amaçlıdır; yürürlükteki mevzuat esastır.
SLA'lı arıza, damar başına ek ücreti ve kapsam dışı kalem
Pakette yedi servis tipi tanımlı ve her birinin varsayılan süresi var; planlama bu süreye göre yapılır.
İşçilikte standart, mesai dışı, acil müdahale ve yol (km) kalemlerinin yanında fiber ek — damar başına kalemi ayrı durur; ek işi saatle değil damarla fiyatlanır.
Sözleşme kapsamı kalem kalem yazılır. Sahada işaretlenen parça araç stoğundan düşer; kapsam içindeyse sözleşmeye, dışındaysa faturaya gider. Tekrarlayan arıza analiz ekranında görünür — bir kabine yılda üç kez klima servisi gidiliyorsa, sorun klimada değildir.
Kurulumda ne geliyor
- 5 altyapı tipi: saha dolabı/kabin, fiber hat/ek kutusu, aktif network (switch/AP sahası), kule/çatı istasyonu, IP santral/çağrı sistemi
- 5 bakım kuralı: 183 gün, 91 gün ve 365 günlük periyotlar
- 5 kontrol listesi: kabin bakımı (10 madde), fiber ölçümü, network sağlık kontrolü ve kule/çatı kontrolü (7'şer madde), 21 maddelik denetim formu taban şablonu (geçme notu 80)
- 10 arıza kılavuzu kaydı: fiber, kabin, network, kule ve santral tarafı
- 14 parça kalemi, 5 kategoride: fiber malzeme, aktif cihaz/modül, enerji/akü, iklimlendirme, sarf
Dayanak: saha işletme pratiği — kabin filtre ve klima bakımı, akü yedekleme süresi testi — ve fiber kabul değerleri (ek başına ~0,1 dB, konnektör ~0,5 dB). Denetim formu bir başlangıç şablonudur; kritik madde işaretlemesi ve geçme notu kendi prosedürünüze göre ayarlanır. Metin bilgilendirme amaçlıdır; yürürlükteki mevzuat esastır.
Sık sorulanlar
OTDR izlerini programda saklayabiliyor muyuz?
Saklıyorsunuz. İzler ilgili iş emrinin dosyalarında durur; kontrol listesindeki "OTDR izleri arşivlendi" maddesi zorunludur, işaretlenmeden iş kapanmaz. Bir sonraki yıllık ölçümde geçmiş, hattın kaydında hazır bekler.
Sahaları adresle mi arıyoruz, saha koduyla mı?
Saha koduyla. Kabin ve aktif network kayıtlarında saha kodu alanı vardır; ekip arızayı kendi kullandığı kodla bulur. Kule kaydında ise yükseklik, tip ve son topraklama ölçümü aynı kartta durur.
Fiber ek işini damar başına faturalayabiliyor muyuz?
Faturalayabiliyorsunuz. İşçilik tipleri arasında "fiber ek (damar başına)" adet birimiyle tanımlıdır; kaç damar ek yapıldığı iş emrine yazılır, sözleşme kapsamı dışındaysa faturaya çıkar.
Akü yedekleme testinin sonucunu geçen yılkiyle karşılaştırabilir miyiz?
Karşılaştırabiliyorsunuz. Sonuç dakika cinsinden bir ölçümdür; kabin kaydında geçmişiyle durur ve servis raporuna işlenir. Süre yıldan yıla kısalıyorsa akü değişimi arızadan önce planlanır.