Bir UPS'te satılan şey cihaz değil, dakikadır. Müşteri "şebeke gidince kritik yük on dakika ayakta kalsın" diye para öder; o on dakikanın hâlâ orada olduğunu yalnızca akü bilir ve akü bunu kendiliğinden söylemez. Grup üç yaşındadır, float gerilimi normaldir, panelde alarm yoktur — ama içeride birkaç blok bitmiştir ve kesinti geldiğinde yük iki dakika taşınır.
Bu yüzden burada bakım, cihazı çalışır tutmak değil; sayıyı ölçmek ve iki ölçüm arasındaki farkı görmektir.
İç direnç tek bir değer değil, bir eğridir
Tek bir iç direnç ölçümü az şey söyler. Anlam, aynı bloğun altı ay önceki değeriyle karşılaştırılınca çıkar: referansa göre ne kadar yükselmiş, kaç blok grubu aşağı çekiyor.
Pakette akü grubu için 6 aylık iç direnç ölçümü kuralı gelir ve iş emri 21 gün önceden planlamaya düşer. Yıllık kontrollü deşarj testi ayrı bir kuraldır, 30 gün önceden görünür.
Akü testi listesi 8 madde ve 4 ölçüm içerir: float gerilimi, en kötü iç direnç yüzdesi, deşarjda taşınan süre, oda sıcaklığı. Yöntem alanında iç direnç (tüm bloklar), kontrollü deşarj ya da her ikisi işaretlenir. Zayıf blok sayısı zorunludur — girilmeden iş kapanmaz. Blok numaraları nota yazılır, sonraki ziyarette karşınıza çıkar.
Oda sıcaklığı da ölçülür: VRLA aküde ömrü asıl ortam belirler, 20–25 °C dışındaki bir akü odası kâğıt üzerindeki ömrü tutmaz.
Bypass testi bir liste maddesi değil, bir randevu meselesi
Yıllık UPS bakımının en kritik adımı bypass geçişidir ve teknisyenin tek başına karar vereceği bir iş değildir: kritik yük kısa süre şebekeye alınır, müşterinin onaylaması gerekir.
Listede bu madde üç cevaplıdır — yapıldı, müşteri onayı yok, —. Test yapılmadıysa sebebi kayıtta durur; "neden hiç bypass testi yapılmamış" sorusunun cevabı sonradan aranmaz, açılır.
Kapasitör ve fan: takvimi olan iki kalem
UPS'te iki bileşen arızaya göre değil, yaşa göre biter: DC bus kapasitörleri ~5–7 yıl, fanlar ~4–5 yıl ömürlüdür.
UPS bakımı listesinde bunlar iki ayrı kontrol maddesidir — DC kapasitör yaşı uygun (<6 yıl) ve fan yaşı uygun (<5 yıl). Kurulum tarihiyle birlikte planlı değişim konuşmasını arıza gelmeden açarlar. Kapasitör kiti planlı değişirse bakım kalemidir; alarmdan sonra değişirse acil müdahale.
Liste 11 madde ve 4 ölçüm içerir: giriş gerilimi, çıkış gerilimi, yük oranı, akü grubu gerilimi. Alarm kaydının okunması ile yük oranı zorunludur: müşteri panoya cihaz ekler, UPS aynı kalır, otonomi hesabı fark edilmeden bozulur.
Arıza kılavuzu: 10 kayıt
Kayıtlar belirti, olası neden ve müdahale sırasıyla gelir: UPS bypass'a düştü (aşırı yük veya sıcaklık, inverter, DC bus), akü süresi beklenenden kısa (yaşlanma, zayıf bloklar, sıcak oda), blok şişmesi / sızıntı, fan alarmı, DC bus / kapasitör alarmı, giriş kaynağı reddediliyor, aşırı yük alarmı, DC gerilim düşük, tek faz UPS ötüyor, statik anahtar transfer edemiyor.
Sonuncusu kritik yük riski taşıdığı için öyle işaretlenmiş. Teknisyen kodu seçer, ne yaptığını işaretler; tekrarlayan arıza analiz ekranında görünür. "Akü süresi kısa" çağrısı üç ayda üç kez tekrarlıyorsa o gruba artık ölçüm değil değişim gerekir.
Sözleşmede akü nerede duruyor
Tartışma hep aynı yerden çıkar: sözleşme bakımı kapsar, akü değişimini kapsamaz. Ama zayıf blok sahada bulunur, parça sahada takılır, fatura ay sonunda konuşulur.
Servestra'da sözleşme kapsamı kalem kalem tanımlanır: kapsam içi kalem sözleşmeye, kapsam dışı kalem faturaya yazılır. Sahada işaretlenen akü araç stoğundan düşer. İşçilik dört türlüdür — standart, mesai dışı, acil müdahale, yol (km); veri merkezinde çağrı saati faturayı belirler.
Saha uygulaması telefonda çevrimdışı çalışır: sinyal tutmayan bir enerji odasında da liste doldurulur, bağlantı gelince kayıt gider. Ölçümler PDF servis raporuna işlenir; müşteri sistemlerini ve geçmiş raporlarını ayrı bir oturum olan portaldan izler.
Kurulumda ne geliyor
- 4 sistem tipi: üç faz UPS, tek faz UPS, akü grubu, redresör / DC güç sistemi
- 5 bakım kuralı: yıllık UPS bakımı + bypass testi, 6 aylık iç direnç ölçümü, yıllık akü deşarj testi, yıllık redresör bakımı, yıllık tek faz UPS kontrolü
- 3 kontrol listesi: UPS bakımı (11 madde), akü testi (8 madde), denetim formu (12 madde, geçme notu 80)
- 10 arıza kılavuzu kaydı
- 12 parça kalemi, 5 kategoride: aküler, fan/soğutma, kapasitör kitleri, güç modülleri, sarf
Dayanak: UPS üretici pratiği — DC bus kapasitörleri ~5–7 yıl, fanlar ~4–5 yıl ömürlü, yıllık önleyici bakım ve bypass testi; VRLA aküde iç direnç/iletkenlik trendi, yılda bir kontrollü deşarj testi, 20–25 °C ortam. Denetim formu başlangıç şablonudur, kendi prosedürünüze göre ayarlanır. Metin bilgilendirme amaçlıdır; yürürlükteki mevzuat ve üretici kılavuzu esastır.
Sık sorulanlar
Kırk bloklu bir akü grubunu tek tek mi kaydediyoruz?
Hayır. Akü grubu tek bir sistem kaydıdır; akü adedi, Ah kapasitesi, tip (VRLA, jel, sulu, Li-Ion) ve kurulum tarihi o kartın alanlarıdır. Zayıf blok sayısı ölçümde girilir, numaralar nota geçer.
Müşteri deşarj testine izin vermiyor, yalnız iç direnç ölçersek kayıt eksik mi kalır?
Kalmaz. Yöntem alanı iç direnç, kontrollü deşarj ya da her ikisi olarak işaretlenir; hangisinin uygulandığı kayıtta durur, rapora yansır.
Çalışma saati sayacı olmayan cihazlarda bakım nasıl planlanıyor?
Paketteki beş kural gün tabanlıdır; tek faz UPS ve akü grubunda sayaç tutulmaz. Üç faz UPS ile redresörde çalışma saati kayıtlıdır — kurala hem gün hem saat yazabilirsiniz, hangisi önce dolarsa iş emri oluşur.
Gece gelen acil çağrıyı planlı bakımdan ayrı ücretlendirebiliyor muyuz?
Ayırabilirsiniz. İşçilik türleri standart, mesai dışı, acil müdahale ve yol olarak ayrı tanımlıdır; sahada işaretlenen tür rapora ve faturaya yansır.