Kaldırma ekipmanlarında bakımın diğer sektörlerden bir farkı var: burada arızanın bedeli para değil, insan. Bu yüzden mevzuat kontrol sıklığını sıkı tutuyor ve kaldırma araçlarında üç aylık periyodik kontrol pratiği yerleşmiş durumda.
Servis firması için bunun anlamı şu: yılda dört kez, her ekipman için, kayıtlı bir kontrol. Yüz ekipmanlık bir portföyde bu yılda dört yüz kayıt eder — ve bir tanesinin atlanması, denetimde açıklanamayan bir boşluk demektir.
Üç aylık kontrol: takvimi sistem tutar
Kurulumda gelen kurallar ekipman tipine göre gelir ama periyot ortaktır: köprü vinç için 3 aylık yasal kontrol, caraskal için 3 aylık, pergel vinç için 3 aylık, el vinci ve sapan grubu için 3 aylık, platform için 3 aylık kontrol ve bakım.
Bunların üstüne çalışmaya bağlı kurallar biner: köprü vinç için 1.000 saat ya da 6 ay bakım, platform için 250 saat ya da 3 ay. Hangisi önce dolarsa iş emri o gün oluşur.
Periyodik yasal kontrol için ayrı bir liste vardır (8 madde) ve genel bakım listesinden ayrı tutulur. Bakım ile kontrolün kaydı karışmaz.
Iskarta kriteri: gözle değil ölçüyle
Bu sektörde en kritik karar bir parçanın ıskartaya ayrılıp ayrılmayacağıdır ve bunun ölçütleri sayısaldır: halatta kırık tel sayısı ve ezilme, zincirde uzama oranı, kancada ağız açılması.
Vinç bakım listesi 13 madde içerir ve bu bulgular oraya yazılır. Kayıtlı olduğu için bir sonraki kontrolde karşılaştırılabilir: halattaki kırık tel sayısı artıyorsa, halat "henüz dayanır" değil "değişecek" demektir.
Arıza kılavuzunda bu bulgular hazır kayıtlar hâlinde durur: halatta kırık teller / ezilme (ömür, yanlış sarım, makara aşınması), zincir atlıyor (zincir uzaması, zincir çarkı aşınması), kanca mandalı kırık / ağız açılmış (darbe, aşırı yük).
Sonuncusu özellikle önemli: kanca ağzının açılması, o ekipmanın taşıyabileceğinden fazlasını taşıdığını söyler. Bu bir parça arızası değil, bir kullanım bulgusudur ve müşteriyle konuşulması gerekir.
Fren ve limit: iki emniyet, iki ayrı test
Kaldırma ekipmanında iki şey her kontrolde denenir: fren tutuyor mu, üst limit çalışıyor mu.
Arıza kılavuzunda ikisi de kayıtlıdır: yük kayıyor / fren tutmuyor (balata ve disk aşınması, fren bobini, ayar) ve üst limit çalışmıyor (şalter arızası, mekanizma). İkincisi sinsi bir arızadır — ekipman normal çalışırken hiçbir belirti vermez, yalnız sınıra dayandığında ortaya çıkar. Yani aranmazsa bulunmaz.
Yük testi: dört ölçüm, tarih ve kayıt
Yük testi için ayrı bir liste vardır: 8 madde, 4 ölçüm. Test yükü, sehim, fren mesafesi ve benzeri değerler kaydedilir.
Yük testi yalnız kabul aşamasında değil, büyük bakım ve onarım sonrasında da gerekir. Kaydın tarihiyle birlikte durması, bir sonraki denetimde "bu vinç en son ne zaman yük altında denendi" sorusunun cevabıdır.
Sapan ve el vinci: sayılamayan ekipmanın takibi
Bir fabrikada onlarca sapan, zincir takımı ve el vinci olabilir; her birini ayrı kayıt yapmak sahayı boğar. Pakette bunlar grup olarak tanımlanır: hangi bölümde kaç takım, tipi, kapasitesi.
Üç aylık kontrol gruba işler; ıskarta çıkan takım iş emrine yazılır ve değişimi faturaya. Böylece "kontrol edildi" kaydı da, "şu üç sapan atıldı" kaydı da tutulmuş olur.
Kurulumda ne geliyor
- 5 ekipman tipi: gezer köprü vinç, elektrikli caraskal (hoist), pergel vinç / şaryo, zincirli el vinci ve sapan grubu, makaslı / dikey platform
- 6 bakım kuralı (üç aylık yasal kontroller, 1.000 saat / 6 ay vinç bakımı, 250 saat / 3 ay platform bakımı)
- 5 saha kontrol listesi (yük testi ve yasal kontrol ayrı)
- 11 arıza kılavuzu kaydı
- 15 parça kalemi: halat / zincir / kanca, fren, elektrik ve kumanda, mekanik ve yürüyüş, hidrolik, sarf
Dayanak: İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamında kaldırma araçlarının periyodik kontrolü ve halat / kanca / zincir ıskarta kriterleri. Metin bilgilendirme amaçlıdır; kontrol sıklığı ve kapsamı ekipmana ve kullanım şartlarına göre değişebilir, yürürlükteki mevzuat esastır.
Sık sorulanlar
Periyodik kontrolü yetkili kişi yapıyor, program ne işe yarıyor?
Takvimi ve kaydı tutuyor. Hangi ekipmanın kontrolü ne zaman doluyor, en son ne bulundu, hangi bulgu kapandı — bunlar sizin kaydınız. Muayene belgesi ayrı bir evraktır.
Iskarta çıkan halat ve sapanları takip edebiliyor muyuz?
Edebiliyorsunuz. Bulgu iş emrine yazılır, değişen parça stoktan düşer ve o ekipmanın geçmişinde kalır. Aynı vinçte sık halat değişimi analiz ekranında görünür.
Fabrika içinde onlarca sapan var, hepsini tek tek mi gireceğiz?
Hayır. Sapan ve el vinci grupları lokasyon bazlı grup olarak tutulur; kontrol gruba işler, ıskarta çıkan takım ayrıca kaydedilir.
Vinç arızasında müdahale süresini takip edebiliyor muyuz?
Ediyorsunuz. Üretimi durduran bir vinç arızasında sözleşmedeki müdahale süresi işler, hedef dolmadan uyarı çıkar; ay sonunda hedefe uyum oranı raporlanır.